BM Mülteciler Yüksek Komiseri Salih: "Yemen'in Barışa İhtiyacı Var, Bu Şiddet Artık Yeter"
Birleşmiş Milletler (BM) Mülteciler Yüksek Komiseri Barham Salih, 81. BM Genel Kurulu marjında verdiği özel mülakatta; Yemen, Sudan ve Lübnan'da giderek derinleşen yerinden edilme krizlerine dair uluslararası topluma acil eylem çağrısında bulundu. Ocak 2026'da görevi devralan ve kendisi de eski bir mülteci olan Irak eski Cumhurbaşkanı Salih, insani yardımların tek başına yeterli olamayacağını vurgulayarak siyasi çözüm ve barışın şart olduğunu belirtti.
Yemen'de Çatışmalar Yeni Bir Göç Dalgasını Tetikliyor
Yemen'de yeniden alevlenen çatışmaların on binlerce insanı evlerinden ettiğini ve ülkedeki barış umutlarını tehlikeye attığını belirten Salih, “Yemen'in barışa ve istikrara ihtiyacı var. Dünyanın bu bölgesini kasıp kavuran bu şiddet artık yeter. Durumdan son derece endişeliyiz ve kontrol altına alınmasını umuyoruz” ifadelerini kullandı.
BM Mülteci Örgütü (UNHCR) verilerine göre, Yemen'de mevcut çatışmalar nedeniyle yerinden edilenlerin sayısının 130 binden 230 binin üzerine çıkması bekleniyor. Sadece bu ay 3 binden fazla Yemenli Kızıldeniz'i geçerek Cibuti'ye sığındı. Ekim ayı ortasında deniz koşullarının iyileşmesiyle bu sayının 10 bini aşacağı tahmin ediliyor. Yaklaşık 1 milyon nüfuslu Cibuti halihazırda çoğunluğu Somali ve Etiyopya'dan gelen 36 bin mülteciye ev sahipliği yapıyor. UNHCR, Yemen'deki yerinden edilmiş ailelerin acil ihtiyaçlarını karşılamak için 14 milyon dolara ihtiyaç duyulduğunu belirtirken, Bab'ül Mendeb Boğazı'ndaki güvenlik sorununun Yemen ve Sudan'a giden insani yardım sevkiyatlarını yavaşlatarak rotaları Ümit Burnu'na kaydırma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Sudan: Dünyanın En Büyük Yerinden Edilme Krizi
Sudan'daki durumu "gerçekten acı verici bir hikaye" olarak nitelendiren Yüksek Komiser, Çad'a sığınan ailelerin kaçış sırasında yaşadıkları dehşete ve savaş suçlarına dikkat çekti. Nisan 2023'te başlayan savaşın bugüne kadar 200 binden fazla insanın ölümüne yol açtığı ve 14 milyon insanı evinden ettiği belirtiliyor. Bu kişilerin 5 milyonu komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı.
Salih, "Bu ülkenin barışa ihtiyacı var. Bu şiddet sarmalı tam ve kesin olarak sona erdirilmeli" diyerek uluslararası fon yetersizliğine de dikkat çekti. Verilere göre, Sudanlı mülteciler için kişi başı aylık fon miktarı 2022'de 11 dolar seviyesindeyken, 2025 itibarıyla 4 dolara kadar geriledi.
Lübnan'daki Durum "Yeni Normal" Olmamalı
Görüşmede Lübnan'daki duruma da değinen Salih, son savaş sırasında bir milyondan fazla insanın yerinden edildiğini hatırlattı. Yerinden edilenlerin büyük bir kısmı evlerine dönmüş olsa da on binlerce kişi için kriz sürüyor. Salih, "Birçoğu henüz dönemedi ve bunun Lübnan için yeni normal haline gelmesini kabul etmemeliyiz" değerlendirmesinde bulundu.
Haziran ayında imzalanan ateşkese rağmen güneydeki İsrail saldırılarının devam ettiğini belirten BM raporlarına göre; çatışmalar nedeniyle yerinden edilen yaklaşık 860 bin kişi geri dönerken, en az 22 bini toplu barınaklarda olmak üzere 360 bin kişi hala evlerine gidemiyor. Lübnan hükümetinin kısıtlı kaynaklara rağmen olağanüstü bir çaba gösterdiğini belirten Salih, UNHCR'nin ülkedeki 2026 yılı operasyon bütçesinin (472,3 milyon dolar) şu ana kadar yalnızca yüzde 24'ünün finanse edilebildiğini aktardı.
Salih, mülakatı şu sözlerle tamamladı: “İnsani yardım boyutuyla elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyoruz. Ancak günün sonunda, siyasi bir çözüm olmadan, barış olmadan hiçbir insani çözüm mümkün değildir.”
Kaynak: Arab News – 25.09.2026
