14.10.2026
Kuzey Suriye’de Türkmenlerden Çağrı: “Türkçe Okullarda Seçmeli Ders Olarak Geri Dönsün”
Suriye’nin kuzeyindeki Çobanbey ve El-Rai’de düzenlenen dayanışma gösterilerinde, Türkmen topluluğu Türkçenin Suriye okullarında seçmeli ders olarak yeniden okutulmasını talep etti. “Dilimiz Kimliğimizdir” sloganıyla düzenlenen basın açıklamasında konuşan Suriye Elbeyli Türkmen Aşireti Şûrası üyesi Hasan Höbezoğlu, Türkçenin ülke genelinde seçmeli bir ders olarak tanınması çağrısında bulundu. Katılımcılar, ana dilin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda bir toplumun kimliğinin ve kültürel mirasının taşıyıcısı olduğunu vurguladı.
Türkçe müfredattan çıkarılmış, yerine Fransızca gelmişti
Türkmen topluluğunun bu talebinin arka planında, 2026-2027 eğitim-öğretim yılıyla birlikte uygulanmaya başlanan birleştirilmiş müfredat kararı yer alıyor. Yeni düzenlemeyle bazı okullarda Türkçe seçmeli ders listesinden çıkarılmış, yerine Fransızca eklenmişti. Suriye makamları, yeni müfredatın eğitim yılına yetişmediğini, bu nedenle Esad dönemine ait müfredatın uygulandığını gerekçe göstermişti.
Türkçenin müfredattan çıkarılması, özellikle Türkmen nüfusun yoğun olduğu bölgelerde tepkiyle karşılandı. Suriye Türkmen Meclisi, müfredatın birleştirilmesine karşı olmadıklarını, ancak dil ve kültürel hakların göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek Türkçenin seçmeli ders olarak korunmasını istedi. Türkmen temsilciler, 2024-2026 döneminde Türkiye’den 600 binden fazla Suriyelinin ülkesine döndüğünü, bu çocukların birçoğunun Türkiye’de Türkçe eğitim gördüğünü hatırlatarak, Türkçenin eğitimde yer almasının geri dönenlerin uyumu açısından da önemli olduğunu vurguluyor.
Kürtçe resmen okullara girdi
Türkmenlerin talebi, Suriye’de ana dil haklarının eğitim sisteminde tanınmasına ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçası. Nitekim yeni yönetim, Kürtçe konusunda somut bir adım attı. Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın 16 Ocak 2026'da çıkardığı 13 No’lu Kararname ile Kürtçe “ulusal dil” olarak tanındı; Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda seçmeli ders ya da eğitsel-kültürel faaliyet olarak okutulmasına izin verildi. Eğitim Bakanlığı’nın ağustos ayında yaptığı düzenlemeyle Kürtçe, Arapça ve İngilizcenin yanında haftada üç kez okutulmaya başlandı ve notları karneye işlendi.
Cumhurbaşkanı Şara, 23 Eylül’de New York’ta katıldığı bir söyleşide “Kürtlerin kültürel ve dil haklarının resmi olarak tanınması bir görev ve meşru bir haktır” ifadesini kullanmış; 13 No’lu Kararname’nin yeni Suriye Anayasası’nın parçası olacağını belirtmişti. Kararname ayrıca etnik ve dilsel ayrımcılığı yasaklıyor ve devletin tüm toplulukların kimliğini ulusal kimliğin ayrılmaz bir parçası olarak tanımasını öngörüyor.
Türkmen temsilciler ve bazı sivil toplum grupları, Kürtçeye tanınan bu statüye benzer bir uygulamanın Türkçe için de hayata geçirilmesini talep ediyor. 8 Eylül’de Türkmen Meclisi Halep Temsilcisi Hüseyin İsa başkanlığındaki bir heyet, Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman Turko ile görüştü; Bakan, konunun bakanlık ve ilgili makamlar tarafından hâlâ değerlendirildiğini, nihai bir karar verilmediğini belirtti. Bu talep, geçiş dönemindeki Suriye’nin çok dilli ve çok kültürlü yapısında, farklı toplulukların kendi dillerinin eğitim sisteminde yer alması yönündeki beklentilerini yansıtmaya devam ediyor.
Kaynak: İGAM derlemesi
