Suriye, Belçika ve Almanya Heyetleriyle Mültecilerin Dönüşü ve Kalkınmayı Görüştü

Suriyeli yetkililer, mültecilerin ülkelerine geri dönüşünü teşvik etmek ve yeniden entegrasyon süreçlerini hızlandırmak amacıyla Almanya ve Belçika hükümetlerinden gelen heyetlerle Şam'da kritik temaslarda bulundu. Görüşmelerde, 14 yıl süren savaşın ardından Suriye'de güvenli, onurlu ve istikrarlı bir yaşam ortamı inşa edilmesine yönelik kalkınma projeleri masaya yatırıldı.

Suriye Arap Haber Ajansı'nın (SANA) aktardığına göre, ayrı ayrı gerçekleştirilen toplantıların ana gündem maddesini mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştırmanın yanı sıra, geri dönenlerin yerel topluluklara entegrasyonu ve bu iki Avrupa ülkesi tarafından desteklenecek kalkınma projeleri oluşturdu. Suriye Yerel Yönetimler ve Çevre Bakanı Mohammed Anjarani öncülüğünde yürütülen görüşmelerde, "ülke içinde yerinden edilmiş" (IDP) Suriyelilerin durumu da gündeme getirildi.

Belçika Heyetinden "Yeniden İnşa ve Altyapı" Vurgusu

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölge Direktörü Patrick Goudisart başkanlığındaki Belçika Kalkınma Ajansı heyetiyle yapılan toplantılarda; eğitim, sağlık, istihdam ve girişimcilik gibi temel konularda işbirliği değerlendirildi. Belçika'nın Suriye'deki yardım ve kalkınma stratejisinin, ülkedeki yerel hizmetlerin ve altyapının iyileştirilmesine, ayrıca sürdürülebilir kalkınma ve çevre sorunlarının ülkenin yeniden inşa planına entegre edilmesine odaklandığı belirtildi.

Almanya ile "Güvenli ve Onurlu Geri Dönüş" Koordinasyonu

Şam'daki bir diğer önemli görüşme ise Almanya Federal İçişleri Bakanlığı heyeti ile Suriye Dışişleri Bakanlığı Gurbetçiler ve Mülteciler Dairesi arasında gerçekleşti. Bu toplantıda, iki ülke arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi ve mülteci dönüşlerinin koordinasyonu ele alındı.

Alman heyetiyle yapılan görüşmelerde, dönen mültecilerin topluma entegre olabilmeleri için "güvenli, onurlu ve istikrarlı bir ortam" inşa edilmesinin önemi vurgulandı. Beşşar Esad'ın devrilmesinin üzerinden geçen yaklaşık iki yılın ardından ülkenin stabilizasyonu için iletişim kanallarının iyileştirilmesi ve uzmanlık paylaşımı hedefleniyor.

Hedefler ve Sahadaki Gerçekler: Geri Dönüşün Önündeki Engeller Neler?

Suriyelilerin vatanlarına dönerek yeniden inşa sürecine katılmalarını savunan ülkelerin başında gelen Almanya'nın bu çağrılarına rağmen, şu ana kadar geri dönüş oranları beklentilerin altında kalmış durumda.

2025 yılı başlarında göreve gelen Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, vatandaşlarını ülkeyi yeniden inşa etmeye davet ederek iki yıl içinde yaklaşık 15 milyon Suriyelinin geri döneceğini öngörmüştü. Ancak Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, şu ana kadar bu hedefin sadece dörtte birine ulaşılabildi. Bugüne kadar evlerine dönen yaklaşık 3,8 milyon kişinin yarısından fazlasını, "ülke içinde yerinden edilmiş" Suriyeliler oluşturuyor.

Geri dönüşlerin sınırlı kalmasındaki temel engellerin başında; savaş sırasında büyük ölçüde tahrip olan altyapı eksiklikleri ve ülkenin bazı bölgelerinde devam eden mezhepsel çatışma endişeleri yer alıyor.

İGAM'ın Notu:

Mültecilerin menşe ülkelerine geri dönüşü, ancak "gönüllü, güvenli ve onurlu" (voluntary, safe, and dignified) şartlar tam anlamıyla sağlandığında uluslararası hukuka uygun ve sürdürülebilir olur. Suriye'deki temel altyapının eksikliği ve güvenlik endişelerinin devam etmesi, dönüşlerin önündeki en büyük engellerdir. Uluslararası toplumun, geri dönüşü zorlamak yerine öncelikle Suriye içinde insani yaşam koşullarının tesis edilmesine yönelik kalkınma ve istikrar projelerine destek vermesi kritik önem taşımaktadır.