Devrik Rejimin Ardından Suriye: Enerji ve Altyapıda Kapsamlı Yeniden İnşa Yol Haritası
Suriye’de siyasi geçişin ardından ülkenin savaş ve çatışmalarla tahrip olan stratejik altyapısını yeniden ayağa kaldırmak için kapsamlı bir eylem planı devreye sokuldu. Suriye Halk Meclisi’nde sektörel zorlukları ve yeni dönemin hedeflerini paylaşan Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir; petrol, doğal gaz, elektrik ve su şebekelerinde devrik rejimden kalan "ağır mirası" onararak 2028 yılında enerjide tam bağımsızlığa ulaşmayı hedeflediklerini açıkladı.
Ekonomi ve halkın günlük yaşamıyla doğrudan bağlantılı olan enerji, elektrik ve su kaynakları yönetimini tek çatı altında toplayan Bakanlık, kağıt tabanlı sistemlerden dijital otomasyona geçiş sürecini de başlattı.
Petrol ve Doğal Gazda 2028 Tam Bağımsızlık Hedefi
Savaş döneminde ağır hasar alan 78 petrol sahasını yeniden faaliyete geçirmek için çalışmalarını hızlandıran Suriye yönetimi, günlük 112 bin varil olan yerli üretim kapasitesini artırmayı planlıyor. Ülkenin günlük 12 milyon litre motorin ve 8 milyon litre benzin ihtiyacını karşılamak için yurt dışından aylık 831 milyon dolarlık ham petrol ve akaryakıt alımı yapılıyor.
Bakan El-Beşir, araç sayısının 2,5 milyondan 3,6 milyona çıkmasıyla artan talebe dikkat çekerek, mevcut 200 bin varillik açığı kapatmak ve uluslararası yaptırımların getirdiği döviz krizini aşmak için yabancı yatırımcıları ülkeye çekeceklerini vurguladı. Doğal gazda ise üretim 6 milyon metreküpten 8 milyon metreküpe çıkarılırken, günlük 24 milyon metreküplük tam kapasite ihtiyacı için Azerbaycan ve Ürdün üzerinden aylık 140 milyon dolarlık gaz tedariki sağlanıyor.
Bölgesel Enerji Koridoru ve İletim Hatlarının Onarımı
Suriye, sadece iç pazarını değil, bölgesel enerji koridoru rolünü de yeniden inşa ediyor. Oldukça yıpranmış durumdaki Kerkük-Banyas Petrol Boru Hattı’nın rehabilitasyonu için Irak ile koordinasyon sağlanırken, Ürdün’den gelen Arap hattının tamamlanması için de 250 milyon dolarlık yatırım planlanıyor. Ayrıca, Türkiye ve Ürdün ile olan bölgesel elektrik bağlantı hatlarının yüzde 8'lik kısmı rehabilite edildi.
Boru hatlarına yönelik son bir yılda gerçekleşen 22 saldırı ve 1400’den fazla kaçak müdahalenin büyük oranda bertaraf edildiğini açıklayan Bakanlık, çevre kirliliğine yol açan ilkel depolama ve taşıma yöntemlerini tamamen sonlandırmayı hedefliyor.
Karanlıktan Çıkış: Elektrik Üretiminde Büyük Sıçrama ve Akıllı Şebekeler
Devrik rejimin uygulamaları nedeniyle ağır hasar gören 458 trafo merkezi ve 12 elektrik üretim santrali büyük ölçüde rehabilite edildi. Suriye’nin özgürleştirildiği ilk dönemlerde 915 megavat olan ve günde yalnızca 1-2 saat verilebilen elektrik üretimi, bugün 3 bin 500 megavata çıkarıldı. Bu sayede birçok ilde günlük elektrik sağlama süresi 18 ila 20 saate ulaştı.
Kayıp-kaçak oranlarını düşürmek ve şebekeyi modernize etmek amacıyla Suudi Arabistanlı bir şirketle 60 milyon dolarlık bir sözleşme imzalandı. Bu kapsamda Şam ve İdlib’de bu yıl içinde Wi-Fi ve internet tabanlı 300 bin akıllı sayaç kurulumuna başlanacak ve uygulama tüm ülkeye yayılacak. Ayrıca dört yeni doğal gaz santralinin inşası için mutabakat zaptları imzalandı.
Milyonlarca Kişiye Yeniden Temiz Su ve Milyar Dolarlık Tarım Projeleri
Savaşın en çok etkilediği alanlardan biri olan su ve kanalizasyon altyapısında da tarihi adımlar atılıyor. Yıllardır su hizmetinden mahrum kalan 2,3 milyon kişiye yeniden temiz su sağlandığını duyuran Enerji Bakanlığı; 6 bin pompanın bakımını tamamladı, 1051 kuyuyu rehabilite etti ve 308 yeni kuyu açtı.
Atık suların nehirlere ve denizlere karışmasını önlemek için farklı illerde beş yeni arıtma tesisi projelendirildi. Yalnızca Halep’teki atık su arıtma tesisinin rehabilitasyonu için uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde 400 milyon dolarlık bir bütçe oluşturuluyor. Tarımsal kalkınma için hayati önem taşıyan "Dicle Nehri’nden Habur’a su aktarılması projesi" ile 150 bin hektarı yeni tarım alanı olmak üzere toplam 215 bin hektar alan sulamaya açılacak. Bu dev projenin ilk etabının maliyeti ise 572 milyon dolar olarak belirlendi.
İGAM'ın Notu: Suriye'de uzun yıllar süren çatışmaların ardından enerji, temiz su ve tarımsal sulama gibi en temel insani altyapı hizmetlerinin yeniden tesis edilmesi; ülkedeki ekonomik kalkınmanın ve toplumsal refahın ilk adımıdır. Sivil halkın temel insan haklarına ve insani yaşam standartlarına kavuşmasını sağlayacak bu geniş çaplı yeniden inşa projeleri, aynı zamanda yerinden edilmiş milyonlarca Suriyelinin "gönüllü, güvenli ve onurlu" geri dönüşü için gerekli olan istikrarlı zemini hazırlamaktadır.
Haber Kaynak: https://sana.sy/tr/syria/2324032/
