İGAM Raporu No: 261 (25 Eylül 2026) | Suriye'nin Uluslararası Temasları, UAD'nin İsrail Kararı- Suriye-BM İşbirliği ve Akdeniz'de Göç Krizi

İGAM RAPORU
İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi
No: 261 | 25.09.2026

 

Bu rapor, 24-25 Eylül 2026 tarihi itibarıyla öne çıkan güncel gelişmeleri kapsamaktadır. Haberler; Suriye'nin BM diplomasisi ve uluslararası açılımı, Türkiye'nin BM diplomasisi ve reform çağrısı, Suriye'nin toparlanması ve BM işbirliği, uluslararası hukuk ve İsrail, Suriye'de ekonomi ve kültürel miras ile Avrupa ve Akdeniz'de göç ve koruma başlıkları altında kategorik olarak aşağıda özetlenmektedir.

 

 

SURİYE'NİN BM DİPLOMASİSİ VE ULUSLARARASI AÇILIMI

 

El-Şeybani: Suriye, BM Genel Kurulu 81. Dönem Çalışmalarındaki Katılımını Tamamladı

 

Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani, Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara liderliğindeki Suriye Arap Cumhuriyeti'nin, kurtuluş ve uluslararası konumunu yeniden kazanmanın ardından ikinci kez katıldığı BM Genel Kurulu 81. Dönem çalışmalarındaki katılımını tamamladığını bildirdi. El-Şeybani, X platformundaki paylaşımında, Cumhurbaşkanı El-Şara tarafından temsil edilen oturuma ülke içinde ve dışında elde edilen ulusal kazanımların bilançosuyla katıldıklarını, Suriye'nin uluslararası toplum ve kuruluşlarla açılımını güçlendirdiğini ve artık vizyonunu ortaya koyma aşamasından bunları sahada hayata geçirme aşamasına geçtiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı El-Şara da değerlendirmesinde, ziyaretin ülkesinin uluslararası sahnedeki varlığını pekiştirmek, ortaklıklarını güçlendirmek ve rolünü yeniden kazanmak için önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek "Genel Kurul kürsüsünden, geri dönen ve yeniden ayağa kalkan Suriye'nin sesini taşıdım" dedi.

Kaynak: SANA – 24-25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria-and-the-world/2324799/
https://sana.sy/tr/presidency/2324942/

---

 

Cumhurbaşkanı El-Şara, ABD Ticaret Odası ve Amerikalı Şirket Temsilcileriyle Yatırım Fırsatlarını Görüştü

 

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara, BM 81. Genel Kurulu temasları kapsamında New York'ta ABD Ticaret Odası üyeleri ve önde gelen Amerikalı şirketlerin temsilcileriyle bir araya geldi. Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Esad Hasan El-Şeybani'nin de katıldığı yuvarlak masa toplantısında Suriye'deki yatırım fırsatları ve ekonomik işbirliği imkânları ele alındı; yeniden imar ve ekonomik toparlanma süreçlerini hızlandırmak amacıyla başta enerji, teknoloji, sağlık ve bankacılık olmak üzere kritik sektörlerde ortaklıkların geliştirilmesi ve yatırımların artırılması değerlendirildi. ABD Ticaret Odası üyeleri ile 50 şirketin temsilcilerinden oluşan 80'i aşkın kişilik ekonomi heyetinin, bu ayın 14'ünde Şam'ı ziyaret ederek Suriyeli yetkililerle görüşmeler yaptığı hatırlatıldı.

Kaynak: SANA – 24.09.2026
https://sana.sy/tr/economy/2324770/

 

TÜRKİYE'NİN BM DİPLOMASİSİ VE REFORM ÇAĞRISI

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Sadece 5 Üyeyi Koruyan BM Modelinden, Bütün Üyeleri Kuşatan Bir Mekanizmaya Geçelim

 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York'taki Türkevi'nde gazetecilerin sorularını yanıtladı. BM reformuna ilişkin Erdoğan, 190'dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin veto yetkisiyle sınırlandırıldığı yapının adaletsiz olduğunu belirterek "Veto mekanizması kaldırılsın. Sadece 5 üyeyi koruyan BM modelinden, bütün üyeleri kuşatan bir mekanizmaya geçiş yapalım. Genel Kurul'u güçlü, kuvvetli ve etkin kılalım" dedi; dünyanın yeni duvarlara değil yeni köprülere ihtiyacı olduğunu vurguladı. Ziyaret kapsamında Guterres'in yanı sıra Vietnam, Libya, Kuveyt, Kosova, Lübnan, Gürcistan, Katar, Senegal, Birleşik Krallık, Japonya, Polonya, Bangladeş, Ermenistan, Irak ve Ukrayna'dan muhataplarıyla görüştüğünü aktardı.

Erdoğan, Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine kapatılmasına karşı olduklarını, seyrüsefer serbestisinin korunmasının şart olduğunu; Karadeniz'de tahıl koridorunu yeniden tesis için diplomatik adımları hızlandırdıklarını belirtti. Türkiye-Irak ilişkilerine değinen Erdoğan, "PKK'nın uzun süredir Irak'ta yerleştiği Sincar bölgesinde artık Irak hükümetinin otoritesi hakim olacak. Başika'nın devri konusunu ele aldık. Komşumuz Irak ile artık terör konularını değil, Kalkınma Yolu'nu, ticareti, istikrarı ve refahı konuşmak istiyoruz" dedi. Mekke Savunma Anlaşması'nın doğru yolda güçlü bir adım olduğunu, kurumsallaşmayla daha güçlü ilerleyeceklerini kaydeden Erdoğan; Gazze'de İsrail'in saldırganlığını sürdürerek barışı baltaladığını, uluslararası toplumun İsrail'e plana uyması gerektiğini öğretmesi gerektiğini vurguladı. Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, çerçeve yasanın uygulanabilmesi için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye sürecinin tamamlanması gerektiğini, sürecin ilgili birimlerin kontrolünde adım adım ilerlediğini belirtti.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-sadece-5-uyeyi-koruyan-bm-modelinden-butun-uyeleri-kusatan-bir-mekanizmaya-gecis-yapalim/4068107

 

SURİYE'NİN TOPARLANMASI VE BM İŞBİRLİĞİ

 

Bakan El-Salih: Suriye'nin Toparlanması İçin Esnek Finansmana İhtiyaç Var

 

Suriye Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raed El-Salih, BM'de düzenlenen "İnsani Yardımların Yeniden Ele Alınması ve Sorumlu Geçişler" başlıklı oturumda, insani ihtiyaçlarla toparlanma sürecinin Suriye'de aynı anda devam ettiğini belirterek uluslararası desteğin paralel sistemler oluşturmak yerine ulusal ve yerel kurumların güçlendirilmesine yönlendirilmesi çağrısında bulundu. "Sorumlu geçiş, insani finansmanın durdurulması anlamına gelemez" diyen El-Salih, okulların rehabilitasyonu, su ve elektrik şebekelerinin onarımı, mayın temizliği ve geçim kaynaklarına destek verilmesinin insani çalışmalarla rekabet etmediğini, aksine insani yardıma olan ihtiyacı azalttığını vurguladı; Suriye'nin esnek, çok yıllı ve bölge odaklı finansmana ihtiyaç duyduğunu ifade etti. El-Salih, 23 Eylül'de 1951 Mülteci Sözleşmesi'nin 75. yılı anma etkinliğine de katılarak koruma ile geri dönüşün birbirinin zıddı olmadığını vurgulamıştı.

Kaynak: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria/2324990/

---

 

Fletcher: Suriye, Tüm Zorluklara Rağmen Umut Veren Bir Yolda İlerliyor

 

BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, Suriye'nin karşı karşıya olduğu tüm zorluklara rağmen umut veren bir yolda ilerlediğini belirtti. Fletcher, X platformundaki paylaşımında Suriye hükümetinin "kamplar yok, çadırlar yok" ilkesine dayanan girişiminin bu konuda örnek teşkil ettiğine dikkat çekti. Fletcher daha önce de BM'nin Suriye hükümetiyle işbirliği içinde mayınların temizlenmesine odaklandığını, böylece daha fazla Suriyelinin hayatlarını güvenli şekilde yeniden inşa edebilmesinin amaçlandığını belirtmişti.

Kaynak: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria-and-the-world/2324966/

---

 

Maliye Bakanlığı ve UNDP, Kamu Kurumlarının Reformunu Görüştü

 

Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yusr Berniyye, BM Kalkınma Programı'nın (UNDP) Suriye Mukim Temsilcisi Melanie Hauenstein ile işbirliğinin güçlendirilmesi yollarını görüştü. Görüşmede özellikle kamu-özel sektör ortaklığının geliştirilmesi, kamuya ait kurumlarda reform, vergi reformu, borç yönetimi ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ele alındı; taraflar koordinasyonun güçlendirilmesi ve öncelikleri belirleyen bir çalışma planı hazırlanması konusunda mutabık kaldı. Bakan Berniyye, Bakanlık bünyesinde kamu-özel sektör ortaklığına ilişkin uzmanlaşmış bir birim kurulduğunu belirterek uluslararası uzmanlıklardan yararlanılmasının önemine dikkat çekti. UNDP'nin, altyapı, temel hizmetler, geçim kaynakları, enerji ve mesleki eğitim alanlarında projeler yürüterek Suriye'nin erken toparlanmasını destekleyen başlıca kuruluşlardan biri olduğu kaydedildi.

Kaynak: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/economy/2324946/

 

ULUSLARARASI HUKUK VE İSRAİL

 

Uluslararası Adalet Divanı'nın 2024 İstişari Görüşü: İsrail'in İşgal Altındaki Filistin Topraklarındaki Varlığı Hukuka Aykırı, Tam Tazminat Yükümlülüğü Var

 

Uluslararası Adalet Divanı (UAD/ICJ), 19 Temmuz 2024 tarihli istişari görüşünde, İsrail'in Doğu Kudüs dahil İşgal Altındaki Filistin Topraklarındaki (İAFT) süregelen varlığının uluslararası hukuka göre hukuka aykırı olduğunu bildirdi. Divan, İsrail'in bu hukuka aykırı varlığına mümkün olan en kısa sürede son verme yükümlülüğü bulunduğunu; ayrıca tüm yeni yerleşim faaliyetlerini derhal durdurma ve tüm yerleşimcileri bölgeden tahliye etme yükümlülüğü olduğunu belirtti. Divan, İsrail'in işgalinin yanı sıra buna bağlı yerleşim rejimini, ilhakı ve doğal kaynakların kullanımını hukuka aykırı bulurken, İsrail'in mevzuat ve uygulamalarının ırk ayrımcılığı ve apartheid'ı yasaklayan uluslararası kuralları ihlal ettiğini kaydetti.

Divan, İsrail'in uluslararası düzeyde haksız fiilleriyle sebep olduğu zarar için tam tazminat (full reparation) sağlama yükümlülüğü altında olduğunu vurguladı; bunun, mülkün eski hale iadesini (restitution) ve iadenin mümkün olmadığı durumlarda tazminat ödenmesini kapsadığını belirtti. Eski hale iadenin, 1967'den bu yana el konulan arazi, taşınmaz mülk ve kültürel varlıklar dahil tüm varlıkların iadesini içerdiği; İsrail'in ayrıca işgal sırasında yerinden edilen tüm Filistinlilerin asıl yerleşim yerlerine dönüşüne izin vermekle yükümlü olduğu kaydedildi. Görüşte, tüm devletlerin İsrail'in hukuka aykırı varlığından doğan durumu meşru olarak tanımama yükümlülüğü altında olduğu belirtildi. İstişari görüşün hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte uluslararası politikaları şekillendirebildiği, ahlaki baskıyı artırdığı ve devletlerin alacağı tek taraflı önlemlere zemin oluşturabildiği hatırlatıldı.

Kaynak: Uluslararası Adalet Divanı (ICJ) / BM – 19.07.2024
https://www.un.org/unispal/document/israels-continued-occupation-unlawful-19jul24/

---

 

Filistin Asıllı Milletvekili Tibi'den BM'de Boş Salona Hitap Eden Netanyahu'ya "Gönüllü Göç" Göndermesi

 

İsrail Meclisi'nde Filistin asıllı milletvekili Ahmet Tibi, BM Genel Kurulu konuşması sırasında çok sayıda ülke temsilcisinin kendisini protesto ederek terk ettiği salona hitap eden İsrail Başbakanı Netanyahu ile dalga geçti. Tibi, X hesabından yaptığı paylaşımda "Salondan gönüllü göç. Netanyahu için bir uluslararası başarı daha" ifadelerini kullandı. Netanyahu'nun konuşması sırasında pek çok ülke temsilcisinin, İsrail'in Gazze'deki soykırım başta olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria'daki toprak gasplarına, Suriye ve Lübnan'a yönelik saldırılarına tepki göstererek salonu terk ettiği; neredeyse boş salona konuşan Netanyahu'nun kendisini alkışlatmak için bazı İsraillileri Genel Kurul'a getirdiği aktarıldı.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 25.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-asilli-milletvekili-tibiden-bmde-bos-salona-hitap-eden-netanyahuya-gonullu-goc-gondermesi/4068706

 

SURİYE'DE EKONOMİ VE KÜLTÜREL MİRAS

 

ABD, Çalınan 36 Tarihi Eseri Suriye'ye İade Etti

 

Suriye, New York'ta düzenlenen törenle, değeri 5 milyon doların üzerinde olduğu tahmin edilen 36 tarihi eserini geri aldı. İade, tarihi eserlerin yasa dışı ticaretiyle mücadele ve yağmalanan kültür varlıklarının ait oldukları ülkeye geri gönderilmesi çalışmaları kapsamında gerçekleştirildi; törene Manhattan Bölge Savcısı Alvin Bragg, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau, ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Thomas Barrack ve Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi katıldı. İade edilen eserler arasında Palmira antik kentinden yağmalanan büyük bir taş mezar kabartması, bir Roma villasından çalınan 14 nadir mozaik pano, MÖ 3. yüzyıla tarihlenen "Telete ve Eros" mozaiği ve MÖ 2. binyıla ait üç Suriye-Hitit kadın heykelciği yer aldı.

Bragg, Palmira kabartmasının terör örgütü DEAŞ'ın Suriye'deki arkeolojik alanları sistematik biçimde yağmaladığı dönemde kaçırıldığını belirtti; iade edilen eserlerden dördünün, savcılığın dünyanın en büyük antik sanat koleksiyoncularından Michael Steinhardt'ın koleksiyonundan el koyduğu 180 parçalık grubun içinde bulunduğunu kaydetti. Suriye'nin ABD Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Muhammed Kanatari, "Suriye-ABD işbirliği sayesinde Suriye tarihinin bir parçası sonunda vatanına dönüyor" dedi.

Kaynak: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria-and-the-world/2324804/

---

 

Suriye'de "Fly Dar" İlk Özel Havayolu Şirketi Olarak Faaliyet Ruhsatını Aldı

 

Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu, "Fly Dar Havayolu" şirketine Hava Operatör Sertifikası'nı (AOC) teslim etti; şirket, ülkenin özgürleştirilmesinin ardından bu sertifikayı alan ilk özel Suriyeli havayolu şirketi oldu. Genel Kurum Başkanı Ömer El-Husri, belgenin verilmesinin Suriye pazarının cazibesini ve hava taşımacılığı sektöründeki yatırım fırsatlarını gösteren önemli bir adım olduğunu, bunun sektörde rekabetçi bir ortamın kurulmasını hedefleyen yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu vurguladı. Suriye'nin coğrafi konumundan yararlanarak 2030'a kadar havacılık sektörünü yeniden yapılandırma vizyonu kapsamında havalimanlarının rehabilitasyonu ve hava bağlantı ağının genişletilmesi için çalışıldığı belirtildi.

"Fly Dar"ın ülkedeki üçüncü ulusal havayolu işletmecisi olduğunu belirten El-Husri, lisanslama sürecinin beş düzenleyici aşamadan geçtiğini ve yaklaşık altı ay sürdüğünü aktardı. Şirket Yönetim Kurulu Başkanı Muhsin El-Selal, uçuşların başlamak üzere olduğunu, uçuş planının Şam'la sınırlı kalmayıp Halep, Lazkiye, Deyrizor ve Kamışlı dahil farklı havalimanları arasında bağlantı kuracağını kaydetti. Şam Uluslararası Havalimanı'nda halihazırda 17 Suriyeli, Arap ve uluslararası havayolu şirketinin faaliyet gösterdiği belirtildi.

Kaynak: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria/2324908/

---

 

Suriye Dışişleri Bakanlığı, Lazkiye İlinde Konsolosluk Hizmetleri Ofisi Açtı

 

Suriye Dışişleri Bakanlığı, Lazkiye ilinde yeni Konsolosluk Hizmetleri Ofisi'ni hizmete açtı. Bakanlık Konsolosluk İşleri Dairesi Müdürü Muhammed Yakub Ömer, AA'ya yaptığı açıklamada yeni ofisin vatandaşlara daha düzenli ve erişilebilir hizmet sunmak amacıyla modern teknik altyapıyla donatıldığını, "vatandaşın onuruna saygı gösteren, zamanını koruyan ve hizmetlere erişimini kolaylaştıran bir hizmet ortamı" oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Lazkiye'deki merkezin bakanlığın ülke içinde sunduğu tüm konsolosluk hizmetlerini vereceğini belirten Ömer, daha önce ülke içinde 5 konsolosluk ofisi ile yurt dışında Suriyelilere hizmet veren 4 diplomatik temsilciliğin faaliyete geçirildiğini aktardı.

Kaynak: Anadolu Ajansı – 25.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriye-disisleri-bakanligi-lazkiye-ilinde-konsolosluk-hizmetleri-ofisi-acti/4068379

 

AVRUPA VE AKDENİZ'DE GÖÇ VE KORUMA

 

Almanya: UNHCR, Hükümet Geri Dönüşleri Artırmayı Hedeflerken Suriyeliler İçin Korumanın Sürdürülmesini İstedi

 

BM Mülteci Örgütü'nün (UNHCR) Almanya temsilciliği, Suriyeli savaş mültecilerinin en azından şimdilik koruma statülerini korumalarına izin verilmesi gerektiğini belirtti; açıklama, Alman hükümetinin statüyü iptal edip giderek daha fazla Suriyeliyi ülkelerine gönderme planlarına yanıt olarak geldi. UNHCR'nin Almanya Temsilcisi Katharina Thote, 22 Eylül'deki resmi açıklamasında, Aralık 2024'teki hükümet değişikliğinden bu yana koşullar değişmiş olsa da "güvenlik ve insan hakları durumundaki gelişmelerin, kitlesel geri dönüş talep etmeyi haklı çıkaracak kadar temelli, istikrarlı veya kalıcı olmadığını", dolayısıyla korumanın iptali için koşulların oluşmadığını vurguladı. Thote, yaklaşık 14 yıllık savaşın ardından her 10 Suriyeliden dokuzunun hâlâ yoksulluk içinde yaşadığını, okullar ve sağlık merkezleri dahil hayati altyapının birçok yerde yıkıldığını, bazı bölgelerdeki mezhepsel şiddetin de endişe kaynağı olmayı sürdürdüğünü belirtti. UNHCR verilerine göre Esed'in devrilmesinden bu yana 132 bin Suriyelinin (aralarında Aleviler, Şiiler, Dürziler, Hıristiyanlar ve diğer azınlıklar) komşu Lübnan'a kaçtığı kaydedildi.

Thote ayrıca, yüz binlerce Suriyelinin Almanya'da sosyal ve mesleki olarak sağlam biçimde yerleştiğini, topluma önemli katkı sunduğunu belirterek uzun süredir Almanya'da yaşayan mültecilerin ekonomik katkıları nedeniyle ülkede kalmalarına izin verilmesi ve koruma statülerinin farklı bir uzun süreli oturma statüsüne dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamanın, İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'in çok sayıda Suriyelinin koruma statüsünü iptal etme, özellikle "yalnız gelen genç erkeklere" ülkeyi terk etme emri çıkarma planlarına yanıt olarak geldiği belirtildi. Başbakan Merz'in bu yıl Cumhurbaşkanı El-Şara ile görüşmesinde Suriyeli savaş mültecilerinin yaklaşık yüzde 80'inin üç yıl içinde döneceği beklentisini dile getirdiği; hükümetin hem zorunlu hem gönüllü geri dönüşleri artırmaya çalıştığı, Merz'in eyalet seçimlerindeki ağır kayıpların ve AfD'nin yükselişinin ardından giderek sağa kaydığı aktarıldı.

Kaynak: InfoMigrants – 25.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73841/germany-unhcr-calls-for-ongoing-refugee-protection-for-syrians-as-government-aims-to-increase-returns

---

 

BM Mülteciler Yüksek Komiseri Salih: "Lübnan'daki Yerinden Edilmenin Yeni Normal Haline Gelmesini Kabul Etmemeliyiz"

 

BM Mülteciler Yüksek Komiseri Barham Salih, Arab News'e verdiği röportajda Lübnan'daki yerinden edilme krizine dikkat çekerek, "Yerinden edilen Lübnanlıların çoğu evlerine döndü, ancak birçoğu henüz dönemedi ve bunun Lübnan için yeni normal haline gelmesini kabul etmemiz gerektiğini düşünmüyorum" dedi. Krizin en yoğun olduğu dönemde yerinden edilmiş aileleri barındıran sığınakları ziyaret ettiğini hatırlatan Salih, bunu "oldukça hüzünlü ve acı verici bir dönem" olarak nitelendirdi; önemli sayıda insanın "bölgeleri hâlâ her türlü askeri faaliyet ve saldırıya maruz kaldığı için" evlerine dönemediğini belirtti. BM verilerine göre Lübnan'ın güneyindeki çatışmalar nedeniyle yerinden edilen yaklaşık 860 bin kişi evlerine dönerken, en az 22 bini toplu barınaklarda olmak üzere yaklaşık 360 bin kişinin hâlâ yerinden edilmiş durumda olduğu kaydedildi.

Kaynak: Arab News – 22.09.2026
https://www.arabnews.com/middle-east/yemen-needs-peace-enough-of-this-violence-un-refugee-chief-tells-arab-news-3002809

---

 

Akdeniz Sularında Yeni Kurtarma Operasyonları

 

Akdeniz'deki özel kurtarma kuruluşları, düzensiz geçiş girişimleri sürerken son günlerde 50'den fazla kişiyi güvenliğe ulaştırdı; 2026'da bu yolculuklarda yaklaşık 2.000 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Sivil arama-kurtarma gemisi Sea-Eye 5'in ekibi, 21 Eylül'de aldığı acil çağrının ardından Orta Akdeniz'de elverişsiz bir lastik botta zor durumda olan 24 kişiyi kurtardı; iki gün denizde kalan göçmenlerin "tamamen bitkin" olduğu, gemideki bir çocuk doktorunun ağır susuz kalmış üç yaşındaki bir çocuğun durumunu stabilize ettiği belirtildi. Kurtarılanların İtalya'nın Lampedusa adasına götürüleceği kaydedildi.

Sınır Tanımayan Doktorlar'ın (MSF) Oyvon gemisiyle koordine ettiği bir diğer operasyonda ise altısı kadın ve kız, dokuzu refakatsiz olmak üzere 12'si çocuk olan 31 kişi kurtarıldı; çoğunluğun Eritre'den geldiği belirtildi. MSF, ekibin herkesi Libya deniz araçları bölgeye ulaşmadan gemiye almak için operasyonu hızlandırdığını, kurtarma tamamlandıktan kısa süre sonra Libya devriye gemilerinin bölgeye gelerek göçmen botunu ateşe verdiğine tanık olduklarını aktardı. MSF Proje Koordinatörü Chiara Milanese, "Denizde kurtarılanlar, gasp, keyfi gözaltı, şiddet ve sömürü dahil çok ciddi risklerle karşılaştıkları Libya'ya geri gönderilmemeli" dedi. IOM'a göre Akdeniz'in dünyanın en tehlikeli göç rotalarından biri olmayı sürdürdüğü, 2026'da bu rotada yaklaşık 2.000 göçmenin öldüğünün bilindiği belirtildi.

Kaynak: InfoMigrants – 24.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73828/more-rescues-in-mediterranean-waters

═══════════════════════════════════

İGAM, iltica ve göç alanındaki güncel gelişmeleri takip ederek kamuoyunu bilgilendirmeye devam etmektedir.

 

İGAM REPORT
Research Centre on Asylum and Migration
No: 261 | 25.09.2026

 

This report covers the prominent current developments as of 24-25 September 2026. The news items are summarized below in thematic categories: Syria's UN diplomacy and international opening, Turkey's UN diplomacy and reform call, Syria's recovery and UN cooperation, international law and Israel, economy and cultural heritage in Syria, and migration and protection in Europe and the Mediterranean.

 

 

SYRIA'S UN DIPLOMACY AND INTERNATIONAL OPENING

 

Al-Shaibani: Syria Has Completed Its Participation in the 81st Session of the UN General Assembly

 

Syrian Minister of Foreign Affairs and Expatriates Asaad Hasan al-Shaibani announced that the Syrian Arab Republic—under the leadership of President Ahmed al-Sharaa, participating for the second time following liberation and the regaining of its international standing—has completed its participation in the 81st Session of the UN General Assembly. In his post on the X platform, al-Shaibani emphasized that they participated in the session represented by President al-Sharaa with a balance sheet of the national gains achieved at home and abroad, that Syria has strengthened its opening to the international community and organizations, and that it has now moved from the stage of presenting its vision to the stage of implementing it on the ground. President al-Sharaa, in his assessment, stated that the visit was an important turning point for reinforcing his country's presence on the international stage, strengthening its partnerships, and regaining its role, saying, "From the General Assembly podium, I carried the voice of a returning Syria and a Syria rising again."

Source: SANA – 24-25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria-and-the-world/2324799/
https://sana.sy/tr/presidency/2324942/

---

 

President al-Sharaa Discusses Investment Opportunities with the US Chamber of Commerce and American Company Representatives

 

Syrian President Ahmed al-Sharaa met in New York with members of the US Chamber of Commerce and representatives of leading American companies as part of his 81st UN General Assembly contacts. The roundtable meeting, also attended by Minister of Foreign Affairs and Expatriates Asaad Hasan al-Shaibani, addressed investment opportunities and economic cooperation possibilities in Syria; the development of partnerships and increase of investment in critical sectors—notably energy, technology, health, and banking—to accelerate reconstruction and economic recovery were assessed. It was recalled that an economic delegation of more than 80 people—comprising US Chamber of Commerce members and representatives of 50 companies—had visited Damascus on the 14th of this month to hold talks with Syrian officials.

Source: SANA – 24.09.2026
https://sana.sy/tr/economy/2324770/

 

TURKEY'S UN DIPLOMACY AND REFORM CALL

 

President Erdoğan: Let Us Move from a UN Model Protecting Only 5 Members to a Mechanism Encompassing All Members

 

President Recep Tayyip Erdoğan answered journalists' questions at the Turkish House in New York, where he was present for the 81st UN General Assembly. Regarding UN reform, Erdoğan, stating that the structure in which the will of more than 190 countries is constrained by the veto power of 5 countries is unjust, said, "Let the veto mechanism be abolished. Let us move from a UN model protecting only 5 members to a mechanism encompassing all members. Let us make the General Assembly strong, powerful, and effective"; he emphasized that the world needs new bridges, not new walls. He conveyed that during the visit, in addition to Guterres, he met with counterparts from Vietnam, Libya, Kuwait, Kosovo, Lebanon, Georgia, Qatar, Senegal, the UK, Japan, Poland, Bangladesh, Armenia, Iraq, and Ukraine.

Erdoğan stated that they oppose the closure of the Strait of Hormuz to ship traffic and that preserving freedom of navigation is essential; and that they have accelerated diplomatic steps to re-establish the grain corridor in the Black Sea. Addressing Turkey-Iraq relations, Erdoğan said, "In the Sinjar region, where the PKK has long been entrenched in Iraq, the authority of the Iraqi government will now prevail. We addressed the handover of Bashiqa. With our neighbor Iraq, we now want to talk not about terrorism but about the Development Road, trade, stability, and prosperity." Noting that the Mecca Defense Agreement is a strong step on the right path and that they would advance more strongly with institutionalization, Erdoğan emphasized that Israel is undermining peace by continuing its aggression in Gaza, and that the international community must teach Israel that it must comply with the plan. Regarding the Terror-Free Turkey process, he stated that for the framework law to be implemented, the organization must actually lay down arms and complete the dissolution process, and that the process is advancing step by step under the control of the relevant units.

Source: Anadolu Agency – 24.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-sadece-5-uyeyi-koruyan-bm-modelinden-butun-uyeleri-kusatan-bir-mekanizmaya-gecis-yapalim/4068107

 

SYRIA'S RECOVERY AND UN COOPERATION

 

Minister al-Salih: Flexible Financing Is Needed for Syria's Recovery

 

Syrian Minister of Emergency and Disaster Management Raed al-Salih, at a session titled "The Humanitarian Reset and Responsible Transitions" held at the UN, stated that humanitarian needs and the recovery process continue simultaneously in Syria, calling for international support to be directed toward strengthening national and local institutions rather than creating parallel systems. Saying "A responsible transition cannot mean halting humanitarian financing," al-Salih emphasized that rehabilitating schools, repairing water and electricity networks, clearing mines, and supporting livelihoods do not compete with humanitarian work but rather reduce the need for humanitarian aid; he stated that Syria needs flexible, multi-year, and area-focused financing. Al-Salih had also participated in the 75th anniversary event of the 1951 Refugee Convention on 23 September, emphasizing that protection and return are not opposites.

Source: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria/2324990/

---

 

Fletcher: Syria Is Advancing on a Hopeful Path Despite All Challenges

 

UN Under-Secretary-General for Humanitarian Affairs and Emergency Relief Coordinator Tom Fletcher stated that Syria is advancing on a hopeful path despite all the challenges it faces. Fletcher, in his post on the X platform, drew attention to the Syrian government's initiative based on the principle of "no camps, no tents" as an example in this regard. Fletcher had previously stated that the UN is focusing on clearing mines in cooperation with the Syrian government, so that more Syrians can safely rebuild their lives.

Source: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria-and-the-world/2324966/

---

 

Ministry of Finance and UNDP Discuss Reform of Public Institutions

 

Syrian Minister of Finance Muhammad Yusr Barniyya discussed ways to strengthen cooperation with UN Development Programme (UNDP) Resident Representative in Syria Melanie Hauenstein. The meeting particularly addressed the development of public-private partnership, reform in state-owned institutions, tax reform, debt management, and the development of institutional capacity; the parties agreed to strengthen coordination and prepare a work plan identifying priorities. Minister Barniyya, noting that a specialized unit on public-private partnership was established within the Ministry, drew attention to the importance of drawing on international expertise. It was noted that UNDP stands out as one of the main organizations supporting Syria's early recovery, carrying out projects in the fields of infrastructure, basic services, livelihoods, energy, and vocational training.

Source: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/economy/2324946/

 

INTERNATIONAL LAW AND ISRAEL

 

The ICJ's 2024 Advisory Opinion: Israel's Presence in the Occupied Palestinian Territory Is Illegal, with an Obligation of Full Reparation

 

The International Court of Justice (ICJ), in its advisory opinion of 19 July 2024, stated that Israel's continued presence in the Occupied Palestinian Territory (oPt), including East Jerusalem, is illegal under international law. The Court stated that Israel is under an obligation to bring this illegal presence to an end as rapidly as possible; and that it has an obligation to immediately cease all new settlement activities and evacuate all settlers from the territory. The Court found Israel's occupation, along with the associated settlement regime, annexation, and use of natural resources, to be unlawful, noting that Israel's legislation and measures violate the international rules prohibiting racial segregation and apartheid.

The Court emphasized that Israel is under an obligation to provide full reparation for the damage caused by its internationally wrongful acts; noting that this includes restitution of property and, where restitution is impossible, the payment of compensation. It was noted that restitution includes the return of all assets seized since 1967—including land, immovable property, and cultural property; and that Israel is also obligated to allow all Palestinians displaced during the occupation to return to their original places of residence. The opinion stated that all states are under an obligation not to recognize as legal the situation arising from Israel's unlawful presence. It was noted that while the advisory opinion is not legally binding, it can shape international policies, increase moral pressure, and provide a basis for unilateral measures adopted by states.

Source: International Court of Justice (ICJ) / UN – 19.07.2024
https://www.un.org/unispal/document/israels-continued-occupation-unlawful-19jul24/

---

 

Palestinian-Origin MP Tibi's "Voluntary Migration" Jab at Netanyahu, Who Addressed an Empty Hall at the UN

 

Palestinian-origin member of the Israeli Knesset Ahmad Tibi mocked Israeli Prime Minister Netanyahu, who addressed a hall that many countries' representatives left in protest during his UN General Assembly speech. In his post on his X account, Tibi said, "Voluntary migration from the hall. Another international success for Netanyahu." It was conveyed that during Netanyahu's speech, many countries' representatives left the hall in reaction to Israel's genocide in Gaza in particular, its land grabs in the occupied West Bank, and its attacks on Syria and Lebanon; and that Netanyahu, speaking to an almost empty hall, had brought some Israelis to the General Assembly to applaud him.

Source: Anadolu Agency – 25.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-asilli-milletvekili-tibiden-bmde-bos-salona-hitap-eden-netanyahuya-gonullu-goc-gondermesi/4068706

 

ECONOMY AND CULTURAL HERITAGE IN SYRIA

 

US Returns 36 Stolen Antiquities to Syria

 

Syria recovered 36 antiquities—estimated to be worth more than 5 million dollars—at a ceremony held in New York. The return was carried out as part of efforts to combat the illicit trade in antiquities and repatriate looted cultural property to its countries of origin; the ceremony was attended by Manhattan District Attorney Alvin Bragg, US Deputy Secretary of State Christopher Landau, US Special Envoy for Syria and Iraq Thomas Barrack, and Syria's Permanent Representative to the UN Ibrahim Olabi. Among the returned artifacts were a large stone funerary relief looted from the ancient city of Palmyra, 14 rare mosaic panels stolen from a Roman villa, the "Telete and Eros" mosaic dating to the 3rd century BC, and three Syro-Hittite female figurines from the 2nd millennium BC.

Bragg stated that the Palmyra relief was smuggled during the period when the terrorist organization ISIL systematically looted archaeological sites in Syria; he noted that four of the returned artifacts were among a 180-piece group the prosecution had seized from the collection of Michael Steinhardt, one of the world's largest collectors of antiquities. Muhammad Kanatari, Chargé d'Affaires of Syria's US Embassy, said, "Thanks to Syria-US cooperation, a part of Syrian history is finally returning home."

Source: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria-and-the-world/2324804/

---

 

"Fly Dar" Receives Operating License as Syria's First Private Airline

 

The Syrian General Establishment for Civil Aviation and Air Transport handed the Air Operator Certificate (AOC) to "Fly Dar Airlines"; the company became the first private Syrian airline to receive this certificate following the country's liberation. General Establishment Head Ömer al-Husri emphasized that the issuance of the document is an important step demonstrating the attractiveness of the Syrian market and investment opportunities in the air transport sector, and that it marks the beginning of a new era aiming to establish a competitive environment in the sector. It was noted that work is underway to rehabilitate airports and expand the air connectivity network as part of a vision to restructure the aviation sector by 2030, leveraging Syria's geographical location.

Stating that "Fly Dar" became the country's third national airline operator, al-Husri conveyed that the licensing process went through five regulatory stages and took around six months. Company Chairman Muhsin al-Selal noted that flights are about to begin, and that the flight plan would not be limited to Damascus but would connect various airports including Aleppo, Latakia, Deir ez-Zor, and Qamishli. It was noted that 17 Syrian, Arab, and international airlines currently operate at Damascus International Airport.

Source: SANA – 25.09.2026
https://sana.sy/tr/syria/2324908/

---

 

Syrian Foreign Ministry Opens Consular Services Office in Latakia Province

 

The Syrian Ministry of Foreign Affairs opened a new Consular Services Office in Latakia province. The Ministry's Consular Affairs Department Director Muhammad Yakoub Omar, in a statement to AA, said that the new office was equipped with modern technical infrastructure to provide citizens with more organized and accessible service, and that they aimed to create "a service environment that respects the citizen's dignity, saves their time, and facilitates their access to services." Stating that the Latakia center would provide all the consular services the ministry offers domestically, Omar conveyed that 5 consular offices domestically and 4 diplomatic missions serving Syrians abroad had previously been activated.

Source: Anadolu Agency – 25.09.2026
https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriye-disisleri-bakanligi-lazkiye-ilinde-konsolosluk-hizmetleri-ofisi-acti/4068379

 

MIGRATION AND PROTECTION IN EUROPE AND THE MEDITERRANEAN

 

Germany: UNHCR Calls for Ongoing Refugee Protection for Syrians as Government Aims to Increase Returns

 

The UN Refugee Agency's (UNHCR) representation in Germany stated that Syrian war refugees should be allowed to keep their protection status at least for the time being; the statement came in response to the German government's plans to revoke the status and return increasing numbers of Syrians to their country. UNHCR's Representative in Germany Katharina Thote, in an official statement on 22 September, emphasized that while conditions have changed since the change in government in December 2024, "developments in the security and human rights situation are not yet fundamental, stable, or lasting enough to justify such a step" as demanding mass return, and that therefore the conditions for revocation of protection have not been met. Thote noted that after nearly 14 years of war, nine out of ten Syrians still live in poverty, that vital infrastructure including schools and health centers has been destroyed in many places, and that sectarian violence in some areas remains a cause for concern. According to UNHCR data, 132,000 Syrians (including Alawites, Shiites, Druze, Christians, and other minorities) have fled to neighboring Lebanon since the fall of Assad.

Thote also, noting that hundreds of thousands of Syrians are firmly established in Germany socially and professionally and make an important contribution to society, emphasized that refugees who have lived in Germany for a long time should be allowed to remain due to their economic investment, and that their protection status should be converted to a different kind of long-term residence status. It was noted that the statement came in response to Interior Minister Alexander Dobrindt's plans to revoke the protection status of numerous Syrians, in particular to issue orders for "young men" who arrived alone to leave the country. It was conveyed that Chancellor Merz, in his meeting with President al-Sharaa this year, expressed the expectation that around 80 percent of Syrian war refugees would return within three years; that the government is trying to increase both forced and voluntary returns, and that Merz is increasingly shifting to the right after heavy losses in state elections and the rise of the AfD.

Source: InfoMigrants – 25.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73841/germany-unhcr-calls-for-ongoing-refugee-protection-for-syrians-as-government-aims-to-increase-returns

---

 

UN High Commissioner for Refugees Salih: "We Should Not Accept Displacement in Lebanon Becoming the New Normal"

 

UN High Commissioner for Refugees Barham Salih, in an interview with Arab News, drew attention to the displacement crisis in Lebanon, saying, "Many of the Lebanese displaced have returned to their homes, but many haven't been able to make it yet, and I don't think we should accept this becoming the new normal for Lebanon." Recalling visiting shelters housing displaced families at the peak of the crisis, Salih described it as "quite a sad and painful episode"; he stated that a significant number of people cannot return to their homes "because their areas are still subject to all kinds of military activities and attacks." According to UN data, around 860,000 people displaced by the conflict in southern Lebanon have returned home, while around 360,000, including at least 22,000 in collective shelters, remain displaced.

Source: Arab News – 22.09.2026
https://www.arabnews.com/middle-east/yemen-needs-peace-enough-of-this-violence-un-refugee-chief-tells-arab-news-3002809

---

 

New Rescue Operations in Mediterranean Waters

 

Private rescue organizations in the Mediterranean have brought more than 50 people to safety in recent days as irregular crossing attempts continue; it is estimated that around 2,000 people have died on these journeys in 2026. The crew of the civilian search-and-rescue ship Sea-Eye 5 rescued 24 people in distress in an unseaworthy rubber boat in the central Mediterranean following an emergency call received on 21 September; it was noted that the migrants, who had spent two days at sea, were "completely exhausted," and that a pediatrician on board stabilized the condition of a three-year-old child who was severely dehydrated. Those rescued were to be taken to Italy's island of Lampedusa.

In another operation coordinated by Doctors Without Borders (MSF) with its Oyvon ship, 31 people were rescued—including six women and girls and 12 minors, nine of them unaccompanied; the majority were noted to be from Eritrea. MSF conveyed that the crew rushed the operation to get everyone on board before Libyan maritime vessels arrived, and that shortly after the rescue was complete, they witnessed Libyan patrol vessels arriving at the scene and setting the migrant boat on fire. MSF Project Coordinator Chiara Milanese said, "People rescued at sea should not be returned to Libya, where they face very serious risks including extortion, arbitrary detention, violence, and exploitation." According to IOM, the Mediterranean remains one of the world's most dangerous migration routes, with nearly 2,000 migrants known to have died on this route in 2026.

Source: InfoMigrants – 24.09.2026
https://www.infomigrants.net/en/post/73828/more-rescues-in-mediterranean-waters

 

İGAM continues to inform the public by following current developments in the field of asylum and migration.